Ilmiy Maqolalar

Ko'rib chiqilgan va indekslangan ilmiy tadqiqotlar

Optimal control and decision making using machine learning

Optimal control plays a central role in modern industrial, energy, transportation, and economic systems, where accurate decision-making and stability are essential. Traditional control approaches rely on analytical mathematical models; however, many real-world systems are highly nonlinear, time-varying, and influenced by uncertainties, making classical modeling insufficient. Recent advances in machine learning (ML) and artificial intelligence (AI) have enabled data-driven modeling, real-time forecasting, and adaptive decision-making. This paper presents an in-depth analysis of machine-learning-based optimal control methods, including neural network modeling, reinforcement learning (Q-learning, deep RL), and hybrid MPC-ML approaches. Practical applications in energy load control, industrial automation, robotics, transport optimization, and economic decision-making are discussed. A laboratory experiment on nonlinear system stabilization demonstrates that ML-based control achieves high prediction accuracy (97.8%) and effective system regulation. The results show that ML significantly enhances control efficiency in complex and uncertain environments. Future technological systems are expected to increasingly rely on intelligent, self-learning control strategies.

126 60 25.12.2025
Batafsil

AI–SPEECHEVAL

Ushbu maqola sun’iy intellekt (AI) asosida og‘zaki nutqni avtomatik tahlil qiluvchi va baholovchi AI–SpeechEval tizimini taqdim etadi. Tizim avtomatik nutqni tanish (ASR), tabiiy tilni qayta ishlash (NLP), faktlarni tekshirish, spektral analiz va nutq sifatini baholash funksiyalarini o‘z ichiga oladi. Tadqiqot maqsadi ta’lim jarayonlarida sub’ektiv baholash muammolarini hal qilish va o‘zbek tilida ishlaydigan xolis tizim yaratishdir. Metodologiya spektral analiz, seq2seq modellar, NLP algoritmlari (morfologik, sintaktik, semantik tahlil) va metrikalarga asoslangan bo‘lib, eksperimental natijalar WER 5–8% aniqlikni ko‘rsatadi. Natijalar ta’lim muassasalarida qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan innovatsion yechimni taklif etadi, kelajakda ko‘p tilli qo‘llab-quvvatlash, ilm-fan holatini baholash va lingvistik markerlarni aniqlashni nazarda tutadi. Maqola audio va matn analizining ilmiy manbalariga, jumladan spektral analiz usullari va intellektual text tahliliga asoslangan.

194 68 23.12.2025
Batafsil